Treftadaeth Jazz Cymru

Treftadaeth Jazz Cymru yw’r casgliad hynaf o ddeunydd jazz yn y DU a dyma’r unig Gasgliad Jazz amlgyfrwng.


Dyma’r unig Gasgliad sy’n arbenigo mewn cerddoriaeth jazz menywod ac etifeddiaeth ddiwylliannol cerddoriaeth Affricanaidd-Americanaidd yng Nghymru.

Dechreuodd ym 1989 gydag adolygiad o gasgliadau archifol Cymru. Yn ystod y blynyddoedd nesaf, casglwyd 20 o hanesion llafar. Y perthnasoedd hyn oedd y sylfaen ar gyfer gwaith y Prosiect a rhoddion parhaus.

Rhoddir pwyslais ar gynnwys themâu llai adnabyddus, fel rôl menywod yn y stori hon, ac etifeddiaeth cerddoriaeth Affricanaidd-Americanaidd yng Nghymru. Mae’r Casgliad yn cynnwys Hanesion Llafar, papurau, ffotograffau, fideos, DVDs, llyfrgelloedd, Gynau Llwyfan ac effemera.

Fel y dywedodd yr Athro Syr Deian Hopkin , (cyn-Lywydd Llyfrgell Genedlaethol Cymru) , mae’r Athro Jen Wilson , pianydd a hanesydd, Sylfaenydd y Casgliad, wedi:

“Gwnaeth gyfraniad enfawr at ailddarganfod rôl hanesyddol menywod mewn cerddoriaeth Jazz a dawns, ac mae’r sefydliad y mae hi wedi’i greu yn chwarae rhan hanfodol bwysig wrth ddiogelu’r agwedd arwyddocaol hon o’n treftadaeth gerddorol a diwylliannol.”

Neu fel mae Kim Collis, Archifydd Sir Gorllewin Morganwg, yn ei ddisgrifio:

“Mae pwrpas ac egwyddorion y sefydliad yn cynnig ffordd werthfawr o ailgydbwyso naratif hanes modern Cymru o un sy’n canolbwyntio’n llwyr ar gyflawniadau dynion gwyn i gydnabod cyfraniad menywod a’r gymuned BME i Gymru.”

Wedi’i leoli ym Mhrifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant

Mae’r Casgliad a’i ymchwil gan gynnwys perfformiadau wedi’u lleoli ym Mhrifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant (UWTSD) . Wedi’i sefydlu ym 1986, rydym yn cael ein rhedeg gan Fwrdd o Ymddiriedolwyr a daethom yn Elusen gofrestredig ym 1998. Cafodd ein gwaith ei gydnabod gan Lywodraeth Cymru yn 2017 pan dderbyniom Wobr Dewi Sant am Ddiwylliant.